الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )
124
موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )
( 1 ) زن در جامعهء جاهلى زن در نزد آنان به مثابهء كالايى بود كه مثل حيوانات خريدوفروش مىشد و هيچ ارثى به وى نمىدادند ، بلكه او را نيز به همراه اموال ديگر به ارث مىبردند و مردان هيچ حد و مرزى براى ازدواج با آنها نداشتند و گاهى از آنها كنارهگيرى مىكردند تا بعضى از اموالى را كه به آنها دادهاند ؛ پس بگيرند . آنها با همسران پدرانشان ازدواج مىكردند و مانع از ازدواج مجدّد همسران مطلقهء خويش مىشدند و به آنها اجازهء ازدواج مجدّد نمىدادند ، مگر آن كه در قبال آن مالى را بگيرند . اما دربارهء نظر اسلام دربارهء زن ، همين بس كه به خطبهء رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله در حجّة الوداع اشاره كنيم كه فرمود : « اى مردم ، زنان شما بر شما حقى دارند و شما هم بر زنانتان حقى داريد . اما حقّ شما اين است كه به شما خيانت نكنند و بدون اجازهء شما به بيگانهاى اجازهء ورود به خانههايتان را ندهند و دنبال فحشا و منكر نباشند كه در غير اين صورت خداوند اجازه داده است كه از آنها كنارهگيرى كنيد و با آنها همبستر نشويد و آنان را به آرامى تنبيه كنيد . پس اگر از كارهاى زشت خويش دست كشيدند و از شما فرمانبردارى كردند ، بايد كه نفقهء آنها را بر طبق معمول و متعارف بدهيد . شما آنها را به عنوان امانت الهى در دست گرفتهايد و بر طبق كتاب خدا آنها را بر خويش حلال كردهايد . پس در مورد امور زنان از خدا بترسيد و به خير و نيكى دربارهء آنها رفتار و سفارش كنيد . » « 1 » ( 2 ) مبدأ عربهاى عاربه ( أصيل ) آنچه كه عربها دربارهء تاريخ خويش نگاشتهاند ، ممزوج با اسطورههاست و تاريخ آنها تا اواسط قرن گذشته مبهم بوده است تا اين كه باستانشناسان و مورّخان غربى به قرائت آثار آنها كه با خط مسند بر برجها و هيكلها و بتها و سنگها نوشته شده بود ؛ اهتمام ورزيدند و سرانجام محققان غربى به اين نتيجه رسيدند كه اعراب جنوبى در يمن از نژاد سامى ( نسل سام
--> ( 1 ) . تحف العقول ، ص 30 و براى تفصيل بيشتر نگاه كنيد به المرأة فى الشعر الجاهلى ، از على الهاشمى و القيان و الغنا فى الشعر الجاهلى ، از ناصر الدين الأسد و حقوق المرأة فى الجاهلية و الاسلام ، از مؤلف ، در فصلنامهء رسالة الثقلين .